Tuning układu hamulcowego: przewody teflonowe i płyny

Układy hamulcowe w samochodach seryjnych w zupełności zaspokajają potrzeby przeciętnego kierowcy. Ponadprzeciętny kierowca jeżdżący dynamicznie, z większymi prędkościami, założy większe tarcze hamulcowe i wydajniejsze klocki. W samochodach wyścigowych modyfikacje zaczyna się jednak od czegoś innego.

 Najprostszym sposobem na zwiększenie skuteczności układu hamulcowego, a zarazem niezbędną modyfikacją w samochodzie wyczynowym jest wymiana seryjnych przewodów hamulcowych oraz płynu hamulcowego. Te dwa elementy są niczym żyły wraz z płynącą w nich krwią w naszym organizmie. O ile w samochodzie seryjnym zazwyczaj nie zawracamy sobie nimi głowy dopóki są sprawne i w dobrej kondycji, o tyle samochód startujący w wyścigach bądź rajdach jest znacznie bardziej wymagający i narażony na różnego rodzaju uszkodzenia. Z tego względu wiele elementów musi być w nim znacznie bardziej wytrzymałe niż w cywilnym odpowiedniku.

Niezbędne okazuje się zastąpienie gumowych przewodów na odpowiedniki w stalowym oplocie. Sportowe przewody hamulcowe mają trzy warstwy. Są wykonane z węża teflonowego wzmocnionego warstwą stalowego oplotu oraz zewnętrzną warstwą ochronną. Właśnie dzięki zastosowaniu teflonowego węża mają zwiększoną odporność na wysokie temperatury oraz wysokie ciśnienia płynu hamulcowego. W przypadku seryjnego, gumowego przewodu, temperatura płynu hamulcowego przekraczająca 120’C nieodwracalnie powoduje uszkodzenie struktury węża gumowego i osłabienie jego konstrukcji. Pod wpływem ciśnienia panującego w układzie zwiększa on swoją objętość co kierowca odczuwa poprzez miękki pedał hamulca, który wpada w podłogę. Takie zjawisko potocznie nazywa się „puchnięciem” przewodów. Kontrola nad hamulcami oraz ich czucie przez kierowcę są wówczas znacznie gorsze.

3

Przewód teflonowy może bez obaw pracować w temperaturze 130’C a jego chwilowa odporność sięga nawet 276’C, drugim ważnym aspektem jest zwiększona odporność ciśnieniowa takiego przewodu która sięga 180bar ( ciśnienia pracy, przy zachowaniu minimalnego ciśnienia rozrywającego na poziomie aż 720bar ), gdzie dla zwykłego przewodu gumowego graniczną wartością jest już 100bar ( minimalne rozrywające 400bar ).

 Przewód teflonowy

Instalacja przewodów hamulcowych w stalowym oplocie nie jest skomplikowana, jako że sprowadza się do odkręcenia kilku nakrętek i wymiany płynu hamulcowego. Operacja jest dość prosta. Pamiętajmy jednak, że majstrujemy przy hamulcach. Jeśli nigdy wcześniej nie wykonywaliśmy podobnych operacji przy układzie hamulcowym, powierzmy to zadanie mechanikowi. Sportowe przewody elastyczne sprzedawane są pod konkretny model samochodu, a ich długość jest już odpowiednio dopasowana. Znacznym udogodnieniem jest możliwość zamówienia przewodów dostosowanych do Naszych potrzeb gdy seryjna długość jest nie wystarczająca z powodu zamontowania większych zacisków hamulcowych.

Koszty kupna takich przewodów różnią się zależnie od samochodu w jakim chcemy je zamontować i wynoszą od 200-250 zł do ok. 400-500 zł.

Na samych przewodach modyfikacje jednak się nie kończą. W samochodach seryjnych lub nawet startujących w różnego rodzaju amatorskich wyścigach czasem wystarczy używanie płynów hamulcowych DOT 3 lub DOT 4, które mają odpowiednio temperatury wrzenia 205’C i 230’C. W profesjonalnie przygotowanych samochodach sportowych używa się płynu DOT 5, który jest znacznie bardziej odporny na pracę w wysokich temperaturach. Jeśli płyn hamulcowy zaczyna wrzeć, wzrasta jego objętość, a tym samym także ciśnienie. Skuteczność takiego układu drastycznie spada dlatego stosowanie odpowiedniego płynu hamulcowego jest niezwykle istotne w sporcie. Dla przykładu, temperatura wrzenia płynu hamulcowego firmy FERODO wynosi 271’C.

Oprócz tego, płyny DOT 5 dzieli się na dwie podkategorie: DOT 5.0 i DOT 5.1. Skład pierwszego z nich oparty jest na związkach silikonowych i nie można mieszać go z płynami DOT 3 lub DOT 4 (w przeciwieństwie do DOT 5.1, które można mieszać i używać w nowych seryjnie produkowanych samochodach). Charakteryzuje się one jednak mniejszą higroskopijnością niż 5.1. Higroskopijność* to zdolność do wchłaniania wody. Płyny DOT 5 mają ją bardzo wysoką i dlatego po stosunkowo krótkim czasie pojawia się woda w układzie hamulcowym. Aby do tego nie dopuścić wymienia się go znacznie częściej niż standardowy płyn hamulcowy. W samochodach cywilnych maksymalnie raz w roku w rajdowych proces ten powtarza się nawet co 100 km oesowych.

Biorąc pod uwagę fakt, że płyny DOT 5 są znacznie droższe od DOT 4, używanie ich w samochodach seryjnych mija się z celem. Co więcej, wlanie takiego płynu do układu hamulcowego, w którym pozostały seryjne gumowe przewody, może spowodować ich uszkodzenie. Płyny hamulcowe DOT 5 (głównie 5.0) mają wysoką kwasowość, przez co mogłyby nawet rozpuścić zwykłe przewody hamulcowe.

Wymiana przewodów hamulcowych na sportowe w samochodzie seryjnym jest indywidualną kwestią. Kierowca w normalnych warunkach użytkowania najprawdopodobniej nie poczuje różnicy. W sytuacjach ekstremalnych poprawi się kontrola nad pedałem hamulca. Polepszy się jego dozowanie. Energia nie będzie tracona na zwiększanie objętości gumowego przewodu, poprawi się także wyczucie hamulców. eksploatując samochód intensywnie możemy pokusić się o taką modyfikację. Przygotowując samochód do sportu, jest to podstawowa operacja w układzie hamulcowym.

 

 

*Higroskopijność – Jak już Państwo wiecie płyny hamulcowe są higroskopijne i w zależności od klasy DOT-3/DOT-4 należy je wymieniać co dwa lata a DOT-5.1 maksymalnie co roku. Dlaczego?

Temperatura wrzenia płynu wg. klasy

DOT-3 to 205’C,

DOT-4 jest to 230’C

DOT-5,1 w zależności od producenta ok 270’C do nawet 300’C.

Z tym ,że są to wartości dla płynu suchego. Wartości te dla płynu zawodnionego drastycznie maleją i tak zawodniony płyn zacznie wrzeć wg. klasy już przy:

DOT-3       140’C

DOT-4       155’C

DOT-5,1    185’C

 

źródło: www.przewody-hamulcowe.pl

www.autokult.pl